map of Crete Het dorp Houmeriakos (soms gespeld als "Choumeriakos" of "Houmeriako") ligt een paar kilometer afstand ten zuidoosten van Neapolis, en vlakbij het dorp Limnes. De aarde is vruchtbaar hier in deze straak en het dorp is dan ook omgeven door uitgestrekte olijfbomengaarden. Ooit was Houmeriakos de hoofdstad en het administratieve centrum van de streek (onder de Turkse overheersing) maar na onafhankelijkheid in 1912 werd hier Neapolis voor gekozen. Na de Tweede Wereldoorlog werd Agios Nikolaos het administratieve centrum en moest Neapolis die rol weer opgeven. In Houmeriakos staat een aantal leuke kerken, zoals de Profitis Ilias kerk boven in het dorp. Je kunt er ook de ruï¿½ne zien van de voormalige ambtswoning van de Turkse gouverneur (men wil deze weer opknappen en in originele staat terugbrengen). Er zijn een paar pleinen waar nog meer kerken staan en er zijn een aantal winkeltjes, kafenions en taverne's. Toch maakt het dorp een hele rustige indruk, zonder al te veel verkeer en lawaai van mensen. Alleen op de pleintjes lijken de mensen samen te komen om met elkaar te praten en een kop koffie te drinken.

Aan het begin van het dorp Houmeriakos staat de grote gele kerk met zijn koepel en zijn torens, die omlijst is door hoge cypressen. De verf bladdert er hier en daar een beetje vanaf. Als je door de straatjes gaat lopen zie je meteen naast de kerk een monument dat helemaal is omgeven door een bramen-struik. Ook staat er een miniatuur kerkje. In de straatjes staan de vervallen huizen naast de helemaal opgeknapte. Op veel plekken staan potten met bloemen en we kwamen ook vogeltjes tegen die in een kooitje aan een huis hingen en vrolijk zaten te fluiten. Er staan fruitbomen en voor de huizen hangen trossen met druiven vanaf houten balken, die geplukt kunnen worden (september / oktober). Er zijn veel kerkjes in dit dorp en ook is er een oude bron op een van de pleintjes.

Als je doorloopt en het bord volgt dat langs de kant van de weg staat (zie foto beneden - wit bord met een rode pijl) kom je bij een leuk oud kerkje, de Panagia Koumpelidiki (onze lieve Vrouwe van de koepels) dat dateert uit de 11e eeuw.

De Byzantijnse kerk Panagia Koumpelidiki

De kerk van de Maagd 'Panagia Koumpelina' is een Byzantijnse monument dat ligt aan de rand van het dorp Houmeriako. Het is gewijd aan de aanname van de maagd Maria. Het is de enige overlevende bijvoorbeeld in het oosten van Kreta van een 'kruis-in-een-vierkant' koepelkerk. Het grootste deel van de kerk dateert uit het einde van de 11de of vroege 12de eeuw. Tijdens de Venetiaanse bezetting is er aan de westzijde nog een stuk aan toegevoegd. De kerk werd nog gerestaureerd in 2010. Opmerkelijke architecturale en decoratieve elementen van de kerk zijn de koepel, de zaagtand-strook onder de dakpannen en de versiering boven de deur. Ooit was de kerk waarschijnlijk geheel met fresco's bedekt, maar daar is helaas niets van overgebleven.